Công nghệ thông tin và Khoa học máy tính có phải là một không?

Tìm hiểu qua về chỉ tiêu tuyển sinh của các trường Đại học đào tạo Công nghệ thông tin tại Việt Nam, không khó để thấy rằng Khoa học máy tính là một ngành với số chỉ tiêu cao cùng mức điểm đầu vào nằm ở vị trí top đầu. Tuy nhiên, một số bạn học sinh nghĩ rằng ngành này chính là ngành Công nghệ thông tin, dẫn đến những quyết định sai lầm trong việc lựa chọn ngành học. Vậy rốt cuộc Công nghệ thông tin và Khoa học máy tính có phải cùng một ngành hay không? Nếu không thì chúng khác nhau ở điểm nào?

1. Khoa học máy tính (Computer Science) là gì?

Nghiên cứu về máy tính là một lĩnh vực hết sức rộng lớn, do đó nó được chia thành nhiều ngành khác nhau, trong đó có Công nghệ thông tin và Khoa học máy tính. Nhìn chung, hai ngành này khá giống nhau nhưng thực chất chúng tập trung ở những mảng riêng biệt đồng thời cung cấp những kỹ năng và cơ hội việc làm khác nhau cho người học.

Khoa học máy tính là ngành học nghiên cứu các phương pháp ứng dụng thuật toán vào các chương trình chạy trên máy tính. Thông qua những thuật toán, cấu trúc dữ liệu và toán học cao cấp được các nhà khoa học máy tính sử dụng, máy tính sẽ sáng tạo ra những phương thức điều hành và truyền đạt thông tin mới, giúp cho quá trình vận hành thuận lợi và đạt hiệu quả tốt hơn. Nói cách khác, các nhà khoa học máy tính còn được xem như những nhà giao tiếp có khả năng giao tiếp với máy tính bằng chính ngôn ngữ của máy tính - toán học và thuật toán.

Chương trình đào tạo của các trường đào tạo ngành Khoa học máy tính ở Việt Nam thường bao gồm những nội dung liên quan đến toán rời rạc, giải thuật, cấu trúc dữ liệu, kỹ thuật lập trình, cơ sở dữ liệu, kỹ thuật phần mềm, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, trí tuệ nhân tạo… Học ngành này, sinh viên sẽ có khả năng làm chủ mọi khâu trong công đoạn phát triển một phần mềm, một chương trình, và một hệ thống thông tin giúp xử lý các vấn đề trong thực tiễn, ví dụ như phần mềm quản lý nhân sự, phần mềm quản trị doanh nghiệp ERP, trò chơi video, website thương mại trực tuyến, phần mềm nhận dạng chữ viết…

Với sự bùng nổ của mạng Internet và các hệ thống thu thập dữ liệu trên toàn cầu, một nguồn dữ liệu khổng lồ (big data) được tạo ra và vô cùng có giá trị nếu được khai thác hợp lý. Vì vậy, lĩnh vực xử lý dữ liệu vốn thuộc ngành Khoa học máy tính nay được tách ra thành một ngành mới với tên gọi Khoa học dữ liệu. Trong ngành này, KHDL, sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về toán (đặc biệt về xác suất, thống kê), khoa học máy tính (học máy, khai phá dữ liệu, trí tuệ nhân tạo…), và kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ ở một số lĩnh vực để có thể trở thành các nhà khoa học dữ liệu.

2. Công nghệ thông tin (Information Technology) là gì?

Nếu như Khoa học máy tính tạo ra một hệ thống mà tại đó chứa đựng những luồng thông tin thì Công nghệ thông tin được xem như một công cụ chịu trách nhiệm xử lý và duy trì những luồng thông tin đó. Hiểu đơn giản là ngành học Công nghệ Thông tin sẽ hướng dẫn cách sử dụng những sản phẩm do lĩnh vực Khoa học Máy tính sáng tạo nên. Chẳng hạn như Khoa học Máy tính sáng tạo ra một hệ điều hành (Windows, MacOS…) nhưng để có thể tối ưu hóa mọi công năng mà hệ điều hành có khả năng làm được cho nhiều mục đích khác nhau thì bạn cần phải học Công nghệ thông tin.

Các chuyên gia Công nghệ thông tin là những người sử dụng công nghệ và điều khiển hệ thống thông tin. Từ các hệ điều hành, phần mềm và ứng dụng, họ sẽ tạo ra một hệ thống lớn hơn để giải quyết một vấn đề cụ thể.

Khoa học máy tính và Công nghệ thông tin về cơ bản cũng đào tạo những nội dung giống nhau nhưng bên Công nghệ thông tin sẽ không đi sâu vào chuyên ngành Khoa học máy tính mà thiên về hướng cài đặt, vận hành và quản trị hệ thống máy tính hay tư vấn hoặc bảo mật hệ thống cơ sở dữ liệu để có thể trở thành chuyên viên bảo mật thông tin, chuyên viên giải quyết kỹ thuật hay quản trị hệ thống thông tin.

Có thể nói cả Công nghệ thông tin và Khoa học máy tính đều thuộc lĩnh vực công nghệ, ảnh hưởng qua lại lẫn nhau và có thể ứng dụng một số kiến thức học được trong ngành này vào ngành còn lại. Tuy nhiên, mỗi ngành có một hướng phát triển không giống nhau, vì vậy bạn nên tìm hiểu kỹ để có thể tìm được ngành học phù hợp với năng lực và sở thích của mình.