Lập trình viên sau 30 tuổi còn có thể "kiếm cơm" hay không?

Tuổi nghề lập trình viên

Loại ngành hẹp trong CNTT có số lượng việc làm chiếm hơn 70% ở Việt nam rất là thấp trung bình dưới 35 tuổi. Trong khi tuổi về hưu trung bình là 60 tuổi.

Các kỹ sư làm việc cho tập đoàn điện tử lớn Hàn Quốc thường có một sức ép rất lớn khi qua tuổi 40. Hoặc phải trở thành nhà quản lý, trưởng nhóm chịu trách nhiệm nhiều hơn, thưởng cao hơn, hoặc phải nhận bồi thường để nghỉ việc. Nghe nói những nhân viên kỳ cựu của chaebol Samsung xin bị ép nghỉ việc được bồi thường một khoản tiến đủ để mở một quán thịt nướng Samkiepsa. Nhân viên làm cho công ty tư nhân nhỏ lẻ còn tệ hơn. Nhiều người về hưu sau tuổi 40 đã phải lái xe taxi, làm bảo vệ, hoặc bán hàng ăn bằng xe đẩy.

Hiện nay hàng năm, ở ba thành phố lớn: Hồ Chí Minh, Hà nội, Đà nẵng, các công ty phần mềm (600 công ty lớn nhỏ) cần tuyển thêm mới khoảng 10,000 - 12,000 lập trình viên (bạn nào có con số chính xác hơn xin cung cấp). Trong 10 năm tới, số lượng lập trình viên, người làm IT ở Việt nam sẽ trở nên một lực lượng đông nhưng không tinh, chịu nhiều rủi ro và sẽ có tình trạng thất nghiệp.

Nếu số lượng lập trình viên chuyển sang làm quản lý quá đông, mô hình tổ chức sẽ trở nên cồng kềnh, nhiều lớp quản lý trung gian, lợi nhuận giảm. Công ty khó khăn khi chuyển hướng sang công nghệ mới. Năm 2010-2014 tôi đã chứng kiến sự chuyển đổi từ mô hình client - server, nền tảng .NET sang di động, điện toán đám mây. Các doanh nghiệp Việt nam (đặc biệt ở Hà Nội) tỏ ra rất chật vật so với những đối thử xừng xỏ như Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Âu. Lập trình viên Trung Quốc năng động hơn chúng ta, họ tích cực tham gia đóng góp vào các mã nguồn mở, tạo ra các mã nguồn mở có chất lượng như Cocos2D-X, gói phần mềm cho Node.js, Go-Lang, Docker… Năm 2014 -2015, khi trào lưu lập trình Freelancer phổ biến, chúng ta lại gặp sự cạnh tranh từ lập trình viên Nga - Ukraina do cuộc chiến ở Ukraina, khủng hoảng kinh tế Nga, thêm cả lập trình viên Campuchia, Philipines, code vừa tốt, vừa chăm, tiếng Anh lại giỏi.

image
Một số hướng đi dành cho Dev sau 30 tuổi

Chuyển sang làm vị trí cao hơn

Thông qua số năm kinh nghiệm thì bạn có thể cất nhắc chuyển qua làm Manager hoặc Technical Lead nếu không muốn ngồi code nữa, ngoài yêu cầu về tư duy thì bạn cần có khả năng quản lý con người, quản lý tiến độ dự án, đốc thúc mọi người làm việc, chia task lớn ……

Bắt đầu ra làm riêng

Lúc mới đi làm nếu có một ý tưởng nào đó thì nên note lại và suy xét khả năng phát triển. Lúc đó tất nhiên ta chưa đủ khả năng nhưng sau 35 tuổi thì có thể. Tại sao không tiến hành nó như một quyết định lớn của cả cuộc đời nhỉ, haha. 35 vẫn bá cháy lắm mà. Thông qua những năm làm việc, có thể học hỏi được rất nhiều từ các công ty khác nhau, cách mà người ta quản lý nhân sự, tổ chức công ty, tìm kiếm và duy trì nguồn khách hàng, …. từ đó có thể sẽ áp dụng cho công ty riêng của bạn và khiến nó có cơ may thành công hơn.

Mở tiệm net

Đùa chứ tìm việc khác làm nhàn hơn, dành thời gian nhiều hơn cho gia đình. Nhưng cái này khó bởi vì nhảy qua một lĩnh vực mới mẻ trong khi chưa có chút kinh nghiệm nào thì sẽ gặp khá nhiều khó khăn, và cũng khá chán nếu nó không đi đúng theo đam mê của bạn. Kinh doanh riêng, mở quán cà phê, … chỉ nên là nguồn thu nhập phụ thôi.

Thật ra thì ngành nào cũng có những khó khăn của nó, quan trọng là việc ta phải suy nghĩ trước con đường phải đi, phải có sự chuẩn bị để đối đầu với nó.